SERVAAS, Joop

Johannes Bernardus
Servaas
Geboren:
Amsterdam
14 november 1916
Overleden:
Amsterdam
januari 1979
Levensbeschrijving: 

Volgens het bevolkingsregister van Amsterdam is Joop Servaas twee en een half jaar in Spanje geweest. Gustav zegt dat hij in november 1936 naar Spanje kwam, dat hij bij de 15de brigade zat en bij de "Transmissionskompagnie". Daar raakte hij gewond maar na zijn herstel kwam hij bij de 14.Flakbatterie (afweergeschut). Gustav noemt hem een goede soldaat, met veel belangstelling voor militaire aangelegenheden. Spanjestrijder Jan van Eijk vertelt dat Servaas met verlof naar Nederland mocht. Dat was heel uitzonderlijk en zal te maken hebben gehad met het feit dat Servaas toen al zo lang meevocht in Spanje. Van Eijk vermoedt dat politiek commissaris JanRik van Gilse daar een rol in heeft gepeeld. Servaas heeft 3 december 1937 een 'permiso' gekregen en 18 januari 1938 was hij weer terug. Midden in de winter heeft hij de gevaarlijke tocht over de Pyreneeën gemaakt. Van Eijk vertelt ook dat Servaas zich ontfermd had over een Spaans kind. Uit het interview voor het boek "De oorlog begon in Spanje":

"Die heeft een kind gevonden, die helemaal verlaten was door de bombardementen en die is pleegvader gebleven voor jaren, altijd kontakt, geschreven met dat kind, hij heeft mensen gevraagd om dat kind voor hem vast te houden, hij zei, dat kind is van mij, die wil ik houden.

F: Het kind is daar wel gebleven?

J: Die is daar wel gebleven.

E: Achttien jaar was die, toen hij dat kind had gevonden."

Joop moet op zijn vriend van Eijk een heel jonge indruk hebben gemaakt, hij was achttien in 1934 en toen dus zeker nog niet in Spanje. Een medisch rapport van augustus 1938 meldt dat Servaas 25 dagen is opgenomen in het ziekenhuis van Benicassim en daarna weer naar het front kan. Hij komt naar Nederland terug op 19 december 1938. Dat betekent waarschijnlijk dat hij toen nog last moet hebben gehad van verwondingen - de niet-gewonden vertrokken al eerder die maand.

De dochters van Jan van Eijk vertellen dat hun vader en Joop Servaas na hun Spaanse tijd altijd bevriend zijn gebleven. Beiden begonnen halverwege de jaren '50 afstand te nemen van de Communistische Partij.  Joop trouwde een Limburgse die zij alleen kennen als 'tante Bep'. Het echtpaar kon geen kinderen krijgen. Joop werkte op een fabriek die thermostaten produceerde. Januari 1979 is hij overleden aan een hartaanval.

Bronnen: 
  • informatie van Carmen en Elly van Eijk
  • IISG, collectie Nederlandse deelnemers aan de Spaanse Burgeroorlog
  • Nationaal Archief, 2.05.286, Gezantschap Spanje 1939-1954 – inventarisnr 652
  • Archief Internationale Brigaden, Moskou, RGASPI F.545-Op.6-D.36-L.25
  • Archief Internationale Brigaden, Moskou, RGASPI F.545-Op.6-D.399-L.9
  • Archief Internationale Brigaden, Moskou, RGASPI F.545-Op.6-D.403-Ll.3, 5, 22-23
  • Archief Internationale Brigaden, Moskou, RGASPI F.545-Op.6-D.404-L.75
Auteur: 
Yvonne Scholten
Laatst gewijzigd: 
14-11-2018
Overige gegevens
Sekse: 
man
Beroep: 
Electricien
Adres: 
Nieuwe Oostenburgerstraat 14
Woonplaats: 
Amsterdam
Datum vertrek Nederland/aankomst Spanje: 
00-12-1936
Datum terugkeer: 
19-01-1939
Gewond: 
ja
Nederlanderschap afgenomen: 
ja
Nederlanderschap teruggegeven: 
13-07-1949
Vader: 
Johannes Bernardus Servaas
Beroep vader: 
Scheepstimmerman
Moeder: 
Adriana Johanna Zeegers
Beroep moeder: 
Werkster